Sve učestalije ljetne suše i siguran otkup po garantovanoj cijeni preusmjeravaju semberske ratare sa pšenice i kukuruza na suncokret. Površine pod ovom uljaricom dosežu rekordnih 3.000 do 4.000 hektara. Cjelokupan rod unaprijed je ugovoren.
Ekstremne suše i visoke temperature postepeno mijenjaju izgled semberskih polja. Tradicionalne kulture, poput kukuruza, bez navodnjavanja gube bitku sa klimom, zbog čega se na oko četiri hiljade hektara u Semberiji ove godine žuti suncokret.
Uz visoku otpornost na sušu, ključni motivi za sve veći prelazak na ovu uljaricu su unaprijed poznata cijena i siguran domaći otkupljivač.
– Povećavamo površine jer su zadnjih godina velike suše. Suncokret je dosta otporniji, a imamo i ugovorenu cijenu unaprijed. Ko god se bavi ovim zna da je na kukuruzu trenutno minus, a dosta su veća ulaganja od sjemena do hemije – kaže Srđan Urošević, semberski poljoprivrednik.
Lazo Urošević, poljoprivrednik navodi da ima ugovorenu cijenu od 80 feninga po kilogramu, koja je zagarantovana.
– Ako tržišna cijena bude veća, oni korektno isplate više. Suncokret bolje podnosi sušu i u njemu se najlakše riješimo invazivnih korova koji su problem u kukuruzu – pojašnjava Urošević.
Tehnologija gajenja je jednostavnija nego kod kukuruza, a zatvoren ciklus proizvodnje sa domaćim prerađivačem “Bimal” iz Brčkog garantuje stabilno tržište za semberske proizvođače.
– Semberija ima realno tri do četiri hiljade hektara, pa pomnožite to sa dva i po do tri tone – dobar dio sirovine može da se proizvede za “Bimal”, koji je blizu i ako ima siguran otkupljivač, to je ono što traži poljoprivreda, zatvoren ciklus – ističe Stevan Mesarović, agronom i proizvođač.
Stručnjaci ističu da je suncokret nezamjenjiv u plodoredu. Zbog svog dubokog korijena ostavlja tlo izuzetno rastresitim, što direktno podiže prinose pšenice koja dolazi nakon njega.
– Imamo jako ekstremne uslove u proizvodnji, deficit vlage, visoke temperature, pogotovo prošla godina koja je bila mjesec i po dana bez padavina i mi smo tada imali prinose visokolenjskog suncokreta od tri tone pa i više – kaže Gordana Gajić, agronom.
Za maksimalan prinos u avgustu bi dobro došla jedna kiša, ali čak i bez nje, suncokret će ove sezone na semberskim poljima ostvariti daleko bolji finansijski efekat od kukuruza.
Žetva počinje polovinom avgusta.
(RTRS)
